Wieszanie śledzia i rzucanie kośćmi, czyli zapomniane tradycje wielkanocne

#1 Pogrzeb żuru i śledzia
Ten zwyczaj znany jest głównie na Kujawach. Związany jest ściśle z Wielkim Postem. Kiedyś w tym okresie jadło się tylko żur i śledzie, a więc ich “pogrzeb” miał na celu symbolicznie zamknąć ten etap. Była to też swego rodzaju zemsta za czas głodu. Śledzia, zrobionego z kawałka drewna wieszano na wierzbie, a gar żuru zakopywano w ziemi lub wylewano. Po tym dopiero zabierano się za przygotowywanie wielkanocnych potraw.
#2 Rzucanie kością
Jednym ze sposobów na zapewnienie sobie dostatku miało być przerzucenie przez ramię kości z mięsa. Jedną z kultywowanych jeszcze 100 lat temu tradycji było jedzenie śniadania wielkanocnego na miedziach i polach. Na Wielkanoc zazwyczaj, tak jak obecnie, jadło się dobrze i dużo, był to więc sposób na zaklinanie urodzaju.
#3 Siuda baba
Ten dawny zwyczaj nadal praktykowany jest w Lednicy Górskiej nieopodal Krakowa. Sam Siuda Baba to mężczyzna przebrany w łachmany i wysmarowany sadzą. W Poniedziałek Wielkanocny chodzi on od drzwi do drzwi w poszukiwaniu młodych panien w celu wysmarowania ich czarną sadzą. Siuda Baba dodatkowo podczas swojego spaceru zbiera drobne pieniądze. Zwyczaj ten jest ściśle związany ze Śmigusem Dyngusem, tylko zamiast oblania wodą młode kobiety brudzone są sadzą. Ma im to przynieść szczęście i powodzenie w miłości w nadchodzącym roku.
#4 Kąpiele w potokach
Na wiosnę przyroda budzi się do życia. Jednym z najbardziej charakterystycznych symboli wiosny i Wielkanocy była woda. Jest nie tylko symbolem życia, ale również płodności i oczyszczenia. Niegdyś znana była tradycja kąpieli w potokach, które, jak wierzono, miały szczególnie oczyszczającą moc. Kąpiele odprawiano w odosobnieniu w nocy przed Wielkim Piątkiem. Pocieranie twarzy kamieniami z potoku miało z kolei przynieść kobietom piękną cerę i urodę.
#5 Chleb, śledź i grosz
Ta tradycja praktykowana jest do dziś w okolicach Legnicy. Polega ona na tym, że w Wielki Piątek zakonnicy z klasztorów Benedyktynek i Kartuzów rozdawali ubogim i potrzebującym jedzenie. Wśród darów dla najuboższych były świeży chleb i marynowane śledzie, oraz specjalnie na tę okazję wybijane monety.
Wszystkie te zwyczaje były mieszanką pogańskich i chrześcijańskich tradycji. Miały na celu zapewnić zdrowie i dobrobyt, którego często brakowało po zimie.
Zobacz też: Wyjątkowe pisanki. Jak pomalować wielkanocne jajka?



